Οι μύθοι αποτελούν προβολές ονείρων από το βαθύτατο υποσυνείδητο μιας φυλής κι εκφράζουν τα ιδεώδη, τις ανάγκες, τους φόβους, τις ενδόμυχες επιθυμίες και τις φιλοδοξίες ενός λαού. Μ᾿ όλο που τα σύμβολα ποικίλουν, όλοι οι μύθοι εκφράζουν παρόμοιες βασικές παρορμήσεις. Όταν είναι πιο ολοκληρωμένοι, καθορίζουν την σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του και με το θείο, έτσι που να μη υπάρχει ουσιαστική διάκριση ανάμεσα στο σύμβολο και το νόημά του. Τότε μπορεί ένας ποιητής να χρησιμοποιήσει την μυθολογία του καιρού του για να δώσει την πληρέστερη έκφραση του αιώνα του με σύμβολα που ενσαρκώνουν την βαθύτερη μεταφυσική ουσιαστικότητα. Όσο περισσότερο ένας πνευματικός πολιτισμός φθίνει, τόσο το χάσμα ανάμεσα στο σύμβολο και το νόημά του διευρύνεται, μέχρι του σημείου όπου τα σύμβολα καταντούν διακοσμητικές μορφές και το νόημα που αντιπροσώπευαν γίνεται ολοένα και πιο αφηρημένο, ώστε τελικώς να καταντά απλή αντανακλαστική διαλεκτική και κενός ουσίας ορθολογικός φορμαλισμός.
Προτού η διάρρηξη αυτή της εσωτερικής συνοχής προχωρήσει πολύ κι εγκαθιδρύσει βαρύ καθεστώς μιας αμετάπλαστης αποστεώσεως των πρώην εμπύρως ρεόντων συστατικών του πνεύματος και του (υπό παραδοσιακήν έννοιαν) μικροκόσμου του, ο κοινός άνθρωπος, όπως και ο καλλιτέχνης, καταφεύγουν στις μυθολογίες για να εκφράσουν αναλογικώς και αμέσως σχεδόν τις βαθύτερες ενοράσεις, συλλήψεις και σκέψεις τους ως προς τον Κόσμο και την θέση του ανθρώπου μέσα σ᾿ αυτόν, ως προς όλα τα διλήμματα που οριοθετούν το ύστατό του μυστήριο.
O στόχος της εξωτερικά επιβαλλόμενης ενοχής πάνω σε ομάδες ατόμων είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των μελών της ομάδας ωθώντας τα να ερμηνεύσουν ως κακές συγκεκριμένες πράξεις τους, ακολούθως να αποκτήσουν ενοχές για αυτές, και εν τέλει να περιέλθουν σε μια παθητική, απολογητική κατάσταση όπου πλέον είναι ικανά να πράξουν ό,τι τους ζητηθεί, προκειμένου να επανακτήσουν την αποδοχή που απώλεσαν μέσω των πράξεων τους. Χαρακτηριστική περίπτωση εξωτερικά επιβαλλόμενης ενοχής αποτελεί το πρωτογενές δόγμα του ιουδαιοχριστιανισμού, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι άνθρωποι είναι εκ γενετής ένοχοι, καθώς κληρονομούν το προπατορικό αμάρτημα. Η ιδιαιτερότητα στην συγκεκριμένη περίπτωση, που ανατρέπει κάθε φυσικό ορισμό της ενοχής, είναι ότι η ενοχή δεν συνιστά αποτέλεσμα κάποιας πράξης αλλά δημιουργείται “μέσω συσχέτισης”. Ένας άνθρωπος είναι ένοχος επειδή είναι άνθρωπος. Βεβαίως, όσο αβίαστα επιβάλλει την καθολική ενοχοποίηση η συγκεκριμένη θρησκεία, τόσο εύκολα προσφέρει και την άφεση και απενοχοποίηση, καθώς το μόνο που απαιτείται για την άρση των λαθών και των ενοχών είναι ο ασπασμός της θρησκείας, η υποταγή στο ιερατείο της και μια ιερατική επίκληση για συγχώρεση και άφεση αμαρτιών. Αυτό αποτελεί μια πλήρη αντιστροφή της φυσικής διαδικασίας δημιουργίας και άρσης των ενοχών που απαντάται στους Άριους πολιτισμούς, όπου το άτομο είναι υπεύθυνο για τις πράξεις του και η διαδικασία απενοχοποίησης είναι ένας δύσβατος δρόμος που απαιτεί, πολύ συχνά, αιματηρές θυσίες. Κατά τρόπο πανομοιότυπο με το προπατορικό αμάρτημα, ακολουθώντας τον παραλογισμό της ενοχής μέσω συσχέτισης, όλοι οι Γερμανοί ήταν και είναι ένοχοι για το “Ολοκαύτωμα” και όλοι οι λευκοί ήταν, είναι, και θα είναι ένοχοι για το “ρατσιστικό” παρελθόν, παρόν, και μέλλον τους. Βεβαίως η πράξη πάνω στην οποία θεμελιώθηκε το οικοδόμημα των ενοχών του ιουδαιοχριστιανισμού είναι απλώς ένα κομμάτι της Εβραϊκής μυθολογίας.
Με αφορμή την παρουσίαση της Όπερας Lohengrin στην Εθνική Λυρική Σκηνή των Αθηνών με πρεμιέρα στις 27 Ιανουαρίου, θα παρουσιασθούν κάποιες πτυχές αυτού του εμβληματικού έργου του Wagner. Προτού εκτεθεί η πηγή εμπνεύσεως του μύθου και το ίδιο το Οπερατικό έργο, κάποια εισαγωγή για την φύση της εμπνεύσεως του ποιητή καθὠς και τα όρια της όποιας αναλύσεως ποιητικών αριστουργημάτων κρίνεται αναγκαία.
Περί Εμπνεύσεως
Η συζήτηση ξεκινάει στην Αρχαία Ελλάδα, όπου ο Wagner εξ άλλου είχε απερίφραστα τοποθετήσει το πρότυπο και αλλά και τον στόχο των προσπαθειών του. Ο φιλόσοφος Πλάτων μας παραδίδει τον διάλογο “Ίων” ή “περί Ιλιάδος”, όπου ο Σωκράτης συνομιλεί με έναν νέο, τον Ίωνα, ο οποίος έχει βραβευθεί για την απαγγελία και ερμηνεία των έργων του Ομήρου. Αυτή είναι μία από τις σπάνιες συνομιλίες του Σωκράτη με ένα παιδί, όπου αναλύεται η αξία του ομηρικού έπους αλλά και με ποιον τρόπο γίνεται η μεταφορά του έπους δια της απαγγελίας στην ψυχή των ακροατών. Ο ποιητής θεωρείται φορεύς της θεϊκής φλόγας, η οποία γίνεται διαθέσιμη στους συμπατριώτες του, κοινωνούς της αυτής Κουλτούρας, μέσω της τέχνης του. Κατά την διάρκεια της συνομιλίας η επίδραση του μουσουργού-ποιητού στους ακροατές παρομοιάζεται με εκείνην του μαγνήτη.
Μέχρι της επιβολής της κοσμοθεωρίας του “θείου βρέφους” και των άλλων μεσανατολικών θρησκειών στους Αρίους λαούς, η αίσθηση της θειότητος της φλόγας ήταν κοινό σημείο όλων των Αρίων λαών, με περισσότερο ίσως γνωστή την πυρολατρία στους ζωροάστρες Πέρσες. Το Πῦρ ήταν στὸν Ηράκλειτο η εικόνα του Όντος, του Ενός· η ιερά εστία έκαιγε πάντα, πράγμα που επεβίωσε και μετά την επέλαση του ιουδαιοχριστιανισμού στην λαϊκή παράδοση και υιοθετήθηκε και από την εκκλησία (κατά την δολία της συγκρητιστική στρατηγική διεισδύσεως). Γενικώς, όμως, με την έλευση του χριστιανισμού (στην Ευρώπη) και εν συνεχεία του Ισλάμ (στην Περσία), και γενικώτερα με την μόλυνση της αρίας ψυχής από τους μεσανατολικούς ψυχικούς εισβολείς (οι οποίοι άνοιξαν τον δρόμο και για την μετέπειτα φυσική εισβολή, όπως μάλιστα διαπιστώνεται σήμερα), η λατρεία αυτή χαρακτηρίστηκε ως “ειδωλολατρία”, αφού εκπορευόταν από την ίδια ψυχή που γέννησε το ολυμπιακό πάνθεον αλλά και, φυσικά, επειδή ήταν συνυφασμένη με μία στάση ζωής η οποία, ούσα βαθύτατα πνευματική και υπερβατική, δεν θα μπορούσε να έχει καμμία σχέση με τις (υπό τον αποστεωμένο ψευδομεταφυσικό, μαγικοθαυματουργικό τους μανδύα) υλιστικές και αποκλειστικώς ατομικιστικές (ακόμη και με την υστεροβουλία της ατομικής “σωτηρίας”) εστιάσεις των μεσανατολικών εισβολέων.
Είναι δυνατόν να υπάρχει ο θεός χωρίς τους ανθρώπους; Ποιά άραγε ισχύ θα είχε ο θεός εάν δεν υπήρχαν τα θνητά όντα; Επίσης υπήρχε άραγε κάποια εποχή όπου ούτε θεός υπήρχε ούτε άνθρωπος; Ας ερωτήσουμε και κάτι άλλο; Υπήρξε εποχή κατά την οποία θεός και άνθρωπος ήταν ένα; Είναι άραγε δυνατόν ο άνθρωπος να υπήρξε ή να υπάρξει χωρίς το θεό; Ποια πραγματική οντολογική τρίτη θα λέγαμε δύναμη υποκρύπτεται πίσω από το θεό και τον άνθρωπο, η οποία τους δημιούργησε και τους καθοδηγεί μέχρι τη στιγμή της αυτοαναίρεσής τους και της συνέχειας της απείρου οντολογικής εσωτερικής συνέχειας;
Στον κόσμο του θεού και του ανθρώπου εκείνο το οντολογικό μέγεθος το οποίο αναιρείται είναι η συνέχεια. Ο άνθρωπος εσωκλείεται στη διάσταση που ξεκινά από την ιδέα του πρώτου θεϊκού όντος και του δημιουργηθέντος εξ αυτού κόσμου και τελειοποιείται στην ανθρώπινη πόλη και πολιτισμό. Ο μονοθεϊσμός τελειοποιεί τον παρόντα κύκλο της διάστασης στερεοποιώντας το μοντέλο εμμενούς διάστασης που όπως ήδη είπαμε ξεκινά από το θεό και διά της φύσης-κόσμου περατώνεται στον άνθρωπο.[ΣΥΝΕΧΕΙΑ]
Οι οργανώσεις Θεσσαλονίκης και Αθηνών του ΑΡΜΑτος διοργανώνουν το Σάββατο 19 και την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου αντιστοίχως διαλέξεις με θέμα την εορτή του Ηλιοστασίου.
Θερινό ηλιοστάσιο σήμερα! Ο ζωοδότης ήλιος, το αιώνιο σύμβολο της σοφίας, της πνευματικότητος, της ζωτικής ενεργείας και της δημιουργίας, για όλους τους αρίους λαούς, φθάνει (για το βόρειο ημισφαίριο) στο απόγειο του ετησίου κύκλου του, σημαίνοντας την έναρξη του θέρους, την μεγαλύτερη και φωτεινότερη ημέρα του έτους.
Επ’ ευκαιρία του Θερινού Ηλιοστασίου, εκφράζουμε τις θερμότερες ευχές μας προς όλους τους συναγωνιστάς και φίλους!
Ο Αιώνιος Ήλιος της φυλής μας ας φωτίζει τον νου και την καρδιά όλων μας, ας μας δίνει δύναμη και έμπνευση, διαλύοντας τα νέφη και απωθώντας τους κάθε λογής μιαρούς τσαρλατάνους και αγύρτες, στους χαλεπούς καιρούς της σκοτεινής εποχής που διανύουμε.
Ανάμεσα στις “συνηθισμένες” ημέρες του έτους, στις οποίες ο σημερινός άνθρωπος δεν δίνει την δέουσα σημασία, θεωρώντας τες μέρος της ρουτίνας της καθημερινότητος, υπάρχουν ορισμένες ιδιαίτερες ημέρες, όπως η σημερινή, που λόγω της κοσμικής τους σημασίας, σηματοδοτούν αφενός αστρονομικά γεγονότα, ταυτόχρονα όμως οδηγούν σε εσωτερική ανάταση, την οποία ορισμένοι μόνο έχουν την ικανότητα να συναισθάνονται.
Μπορεί λοιπόν για τις σημερινές κοινωνίες,όπως έχουν διαμορφωθεί, η 21η Δεκεμβρίου,φαινομενικά να μη συμβολίζει τίποτε, στην Ευρώπη όμως των μεγάλων πολιτισμών,των εθνών και των ανθρώπων, στις εποχές των πολεμιστών και των φιλοσόφων, καθώς και στην Ευρώπη που εμείς οραματιζόμαστε, η 21η Δεκεμβρίου δεν είναι μία καθημερινή μέρα, αλλά μία γιορτή με τεράστια σημασία.
[ΣΥΝΕΧΕΙΑ]